2025 is eindelijk voorbij. Hoogste tijd om op beknopte wijze een balans op te maken aan de hand van boeken, films, concerten en albums.

Boeken

Mijn leeshonger was in 2025 nog steeds niet gestild, tot grote vreugde van boekenverkopers rond het Spui en de nabije boekhandel aan de Linnaeusstraat. Het eerste boek dat ik dit jaar uitlas was The Left Hand Of Darkness van Ursula K. Le Guin uit 1969, snel gevolgd door Parable Of The Sower (1993) en Parable Of The Talents (1998) van Octavia E. Butler, allemaal sciencefictionklassiekers van schrijfsters van wie ik tot voor kort de naam niet kende. Butlers laatste boek Fledgling (2005) kocht ik na het lezen van Tandenjager, aangezien het een van de inspiratiebronnen was voor auteur Auke Hulst. In diens bloeddoorlopen historische roman denkt ambitieuze tandenjager Vos Jacobsz op het slagveld van Waterloo het perfecte gebit gevonden te hebben om hogerop te kunnen komen binnen de Amsterdamse grachtengordel. In de traditie van gothic horror schrijft Hulst over een verleden dat met z’n klassenverschillen en kolonialisme niet ver af ligt van onze huidige tijd.

Vos Jacobsz bleek niet het onsympathiekste fictieve personage te zijn in 2025. Die eer gaat naar Noorse fotograaf Kristian in The School Of Night van Karl Ove Knausgård. De roman maakt deel uit van een reeks die begon met The Morning Star, maar heeft daar in tegenstelling tot de andere delen alleen een thematische verwantschap mee (o.a. sterfelijkheid en occultisme) en kan dus gelezen worden zonder dat je bij het eerste deel moet beginnen. De narcistische Kristian studeert fotografie in het Londen van 1985 en vindt zichzelf fantastisch. Hij heeft geen enkel moreel kompas voor het bereiken van zijn doel. Het enige sympathieke aan hem in zijn platencollectie. Zonder het door te hebben sluit de student een faustiaans pact met een mysterieuze Nederlander om er te laat achter te komen welke prijs hij daar uiteindelijk voor betaalt. Knausgård houdt van uitgebreide beschrijvingen met veel terugkerende details die soms lichtelijk irriteren (zoals de inhoud van bijna elk ontbijt en de sigaretten die telkens weer worden aangestoken en uitgedrukt), maar het verhaal toch niet minder meeslepend maken.

Andere fantasievolle boeken in het afgelopen jaar waren Ik Gaf Je Ogen En Je Keek In De Duisternis (Catalaanse folkhorror), Katabasis (de hel als decor voor een krankzinnige zoektocht) en Vreemde Tekeningen (een Japans mysterie aan de hand van getekende puzzels). Ian McEwan schreef met What We Can Know een dystopische sciencefictionroman waarin wordt teruggekeken op het Engeland van voor een mondiale klimaatramp. Er komt in het boek meer boven water drijven dan het mythisch geworden en verloren gewaande gedicht waar het hoofdpersonage naar op zoek is. Het afgelopen jaar sloeg ik eindelijk literaire klassiekers open die al ruim 35 jaar ongelezen in mijn boekenkast stonden te verpieteren, zoals debuutroman De Voorstad Groeit (1943) van Louis Paul Boon en Ik (1993) van Wolfgang Hilbig (over de complexe wandelgangen van een Stasi-spion). Ik maakte in 2025 voor het eerst kennis met het werk van Han Kang en Ota Pavel en greep terug op het oeuvre van Sybren Polet, een favoriete auteur uit mijn middelbareschooltijd van wie ik dit jaar in een Hoornse tweedehandsboekenwinkel De Verboden Tijd (1964) tegenkwam, het enige boek uit de romancyclus Lokienade die ik nog niet had gelezen.

• Beesten Die Je Niet Mag Schieten (Femke Brockhus)
• Flesh (David Szalay)
• Ganzentijd (Mirjam van Hengel)
• Ik Gaf Je Ogen En Je Keek In De Duisternis (Irene Solà)
• Katabasis (R.F. Kuang)
• M. Het Uur Van De Waarheid (Antonio Scurati)
• De Ondergang (Édouard Louis)
• The School Of Night (Karl Ove Knausgård)
• Tandenjager (Auke Hulst)
• Tot Alles In Beweging Komt (Ester Naomi Perquin)
• Twist (Colum McCann)
• Vreemde Tekeningen (Uketsu)
• What We Can Know (Ian McEwan)

Blu-rays (alfabetisch)

Wat betreft Blu-rays van oude en moderne filmklassiekers ben ik geheel afhankelijk van wat te verkrijgen is in Concerto, aangezien ik vanaf dit jaar gestopt ben met het zelf bestellen uit met name Engeland. Gelukkig neemt het aanbod in Concerto vooralsnog alleen maar toe en staan de films daar sinds kort gesorteerd per label. Net als voorgaande jaren koop ik blind elke uitgave van Radiance, behalve als ik de titel al op een andere drager in huis heb. Vandaar dat de meeste films van de hieronder genoemde tien afkomstig zijn uit de Radiance-collectie.

Finis Terræ (Jean Epstein, 1929)

Zwijgend drama in poëtisch documentaire stijl op een onbewoond eilandje voor de kust van Bretagne. De ruzie tussen twee jonge zeewiervissers over een vermeende diefstal van een mes leidt tot een verzwegen verwonding met mogelijk fatale gevolgen, en dat terwijl medische hulp ver weg is en verstopt achter dikke mistbanken.

Irgendwo in Berlin a.k.a. Somewhere in Berlin (Gerhard Lamprecht, 1946)

Overleven op de puinhopen van Berlijn vlak na de Tweede Wereldoorlog gefilmd op de ruïnes van de gebombardeerde stad. Deze vroege DDR-film die zich kan meten met de Italiaanse filmklassieker Roma, Città Aperta (1945). Onderdeel van de Blu-ray-box Wrack and Ruin : The Rubble Film At Defa uitgebracht door Eureka!

Das kalte Herz a.k.a. Heart of Stone (Paul Verhoeven, 1950)

‘Een film van Paul Verhoeven uit 1950? Maar toen was hij pas 12 jaar oud!’ hoor ik de oplettende lezer verbaasd roepen. Dat klopt, maar het gaat hier om de Duitse Paul Verhoeven (1901-1975) die uit West-Duitsland kwam om mee te werken aan de eerste Oost-Duitse film in schitterend Agfacolor. Das kalte Herz is een kinderfilm naar een sprookje uit 1827 van Wilhelm Hauff. Met 9.779.526 kijkers werd het een van de meest succesvolle films van filmproductiemaatschappij DEFA. De reusachtige Holländer-Michel zal bij menig Oost-Duits kind in de nachtmerries zijn teruggekeerd.

Labirynt a.k.a. Labyrinth (Jan Lenica, 1963)

Een van de vele films op twee schijven met Essential Polish Animation en een ontegenzeggelijke invloed op het werk van Terry Gilliam, met name zijn animaties voor Monty Python en het vliegende hoofdpersonage in Brazil.

La Maman et la Putain (Jean Eustache, 1973)

Een 219 minuten durende Franse klassieker over een driehoeksverhouding in Parijs, enkele jaren na de Parijse studentenrevolte. De tamelijk onuitstaanbare narcist, nietsnut en kettingroker Alexandre (Jean-Pierre Léaud) leeft overdag in cafés en doet zich daar met veel woorden voor als briljante intellectueel. De toevallige ontmoeting met Veronika (Françoise Lebrun) zet zijn onstuimige relatie met vriendin Marie (Bernadette Lafont) verder onder druk. La Maman et la Putain is een felle verbale strijd der seksen en een portret van een generatie die teleurgesteld van de barricades is teruggekeerd.

Le Monte-charge a.k.a. Paris Pick-Up (Marcel Bluwal, 1962)

Franse film noir met bizarre twist tijdens donkere kerstdagen.

Na Wylot a.k.a. Through and Through (Grzegorz Królikiewicz, 1973)

Deze Poolse film, vol stilistische experimenten met geluid en beeld, gaat van het documentaire realisme van John Cassavetes (denk aan het dronken bacchanaal in Husbands uit 1970) naar close-ups als die in La Passion de Jeanne d’Arc (1928) in een verhaal over een echtpaar dat armoede en hopeloosheid probeert te bestrijden met ondoordachte misdaden.

River Of Grass (Kelly Reichardt, 1994)

Het debuut van Kelly Reichardt zag ik ooit voor het eerst op het grote doek in Eye waar het kijkplezier werd vergald omdat de film vanaf Blu-ray (of misschien zelfs dvd) werd geprojecteerd. De film ziet er thuis veel beter uit. Deze moderne draai aan Badlands (1973) is grappiger dan ik me herinnerde. Net als in haar recente negende film, de heist movie The Mastermind, wint Reichardt de originaliteitsprijs door te breken met genreregels.

Suzhou River (Lou Ye, 2000)

Vertigo in Shanghai. Deze prijswinnende Chinese film kreeg onder meer een Tiger Award tijdens International Film Festival Rotterdam in 2000 waar de vertoning plaatsvond zonder toestemming van de Chinese autoriteiten. Vanaf februari 2026 opnieuw te zien in de Nederlandse bioscopen.

What Happened Was… (Tom Noonan, 1994)

Het regiedebuut van acteur Tom Noonan kwam ook al terecht in mijn filmoverzicht van 2021. De eerste keer bekeek ik de film via Vimeo, maar dankzij Radiance is deze pijnlijke date sinds dit jaar ook vanaf fysiek formaat te beleven.

Films in de bioscoop (alfabetisch) Marianne Jean-Baptiste in Hard Truths

• Black Dog (Guan Hu)
• Familiar Touch (Sarah Friedland)
• Good One (India Donaldson)
• Hard Truths (Mike Leigh)
• Heldin (Petra Volpe)
• L’Histoire de Souleymane (Boris Lojkine)
• It Was Just An Accident (Jafar Panahi)
• The Mastermind (Kelly Reichardt)
• No Other Land (Yuval Abraham, Basel Adra, Hamdan Ballal)
• Nouvelle Vague (Richard Linklater)
• One Battle After Another (Paul Thomas Anderson)
• The Seed Of The Sacred Fig (Mohammad Rasoulof)
• Sorry, Baby (Eva Victor)
• Tardes de Soledad a.k.a. Afternoons of Solitude (Albert Serra)
• Universal Language (Matthew Rankin)

Concerten (alfabetisch) Claw Boys Claw (met gastbijdrage van bassist Bobbie Rossini) in Paradiso

Het concertjaar begon in januari met de geëngageerde free jazz van Irreversible Entanglements in Bimhuis en eindigde twee dagen geleden bij de Amsterdamse band Marathon in een vol Paradiso. Howrah, Space Siren en Claw Boys Claw gaven in 2025 hun allerlaatste Amsterdamse optredens. Nieuwe talentvolle Nederlandse bands hebben zich ondertussen al aangediend. Hieronder vijftien hoogtepunten op chronologische volgorde met veel oude bekenden en een enkele eerste kennismaking:

• Irreversible Entanglements in Bimhuis Amsterdam (18 januari)
• FACS in OCCII Amsterdam (8 februari)
• Los Sara Fontán in OCCII (20 maart)
• The Ex in Paradiso Amsterdam (13 april)
• Eiko Ishibashi tijdens Rewire Festival in Den Haag (6 april)
• Nape Neck in Vondelbunker Amsterdam (24 april)
• Miki Berenyi Trio in Patronaat Haarlem (1 mei)
• Lael Neale in Doka Amsterdam (19 mei)
• The Jesus Lizard in Melkweg Amsterdam (20 mei)
• Stereolab in Paradiso (31 mei)
• Lifeguard in Paradiso (15 juni)
• caroline + Able Noise in Tolhuistuin Amsterdam (9 september)
• Grote Geelstaart tijdens de Popronde in Utrecht (23 oktober)
• The Cosmic Tones Research Trio tijdens Le Guess Who? in Utrecht (9 november)
• Marathon in Paradiso (29 december)

Albums

In onderstaande lijst is Perverts van Ethel Cain het enige album dat ik niet fysiek in de kast heb staan om de doodeenvoudige reden dat er (nog) geen fysieke uitgave van bestaat. De plaat werd genoemd door Alan Sparhawk van Low op zijn Bluesky-account en zijn reactie (This record is really sticking with me, even when I’m not listening to it) maakte nieuwsgierig. Perverts zou als alternatieve soundtrack kunnen dienen van David Lynch’s Inland Empire. De duisternis op Perverts is een jas die 2025 goed past. De twee concerten van Cain in Utrecht waren al dik uitverkocht voordat ik wist dat ze daar ging optreden. Oudgedienden voeren in de lijst de boventoon, maar ze waren dan ook allemaal in topvorm. Luisteren kan via de links en/of mijn onderstaande laatste Mixcloud-mix van 2025.

• Ethel Cain – Perverts
• caroline – 2
• Cosey Fanni Tutti – 2t2
• Editrix – The Big E
• The Ex – If Your Mirror Breaks
• feeo – Goodness
• Mary Halvorson – About Ghosts
• Jeremiah Chiu & Marta Sofia Honer – Different Rooms
• Laibach – Alamut
• Loscil – Lake Fire
• Mark Pritchard & Thom Yorke – Tall Tales
• Jessica Moss – Unfolding
• Natural Information Society & Bitchin Bajas – Totality
• Maria Somerville – Luster
• Tortoise – Touch
• Zea & Drumband Hallelujah Makkum – in lichem fol beloften

Voor afwijkende muziek kun je in Amsterdam terecht bij OCCII. Niet alles wat afwijkt is weerloos, stelt Plan Kruutntoone op hun gelijknamige, in drieën gesplitste album. De Groningse band speelde vorige maand onder auspiciën van OCCII op een regenachtige avond in de Willem de Zwijgerkerk. Enkele foto’s van dat optreden zwierven nog rond in mijn telefoon. Daar trof ik ook beeldmateriaal aan van het allerlaatste Amsterdamse optreden van de bands Howrah en Space Siren.

Plan Kruutntoone in Willem de Zwijgerkerk

Plan Kruutntoone reisde dit jaar door Europa met op zak twee 12″ LP’s, een 10″ maxisingle en een handgemaakt boek. De band noemt de muziek op Niet Alles Wat Afwijkt Is Weerloos zelf (anti)gospel en sloot de Europese tournee op 24 oktober toepasselijk af in een kerk. Het trio Hans Visser, Bas Alblas en Chris Muller werd versterkt door drie blazers, pianist Reinier van Houdt en een extra slagwerker. Vrije noiserock en de geest van Ornette Coleman gingen samen in een onstuimige freejazzvariant op De Kift ter ere van onder meer dichteres Ingrid Jonker, activist Marinus van der Lubbe en muzikant Adrian Borland. Na afloop van de intense set likten gehavende instrumenten hun wonden.

Terrie Ex & Tashi Dorji

De avond werd geopend door de rauwe grungeblues van folk noir singer-songwriter Duffhues, gevolgd door de Russische one-woman-band Razmotchiki Katushek en de schrapende improvisaties op snaren en kerkvloer van gelegenheidsduo Tashi Dorji & Terrie Ex.

Howrah in OCCII

De allerlaatste Amsterdamse optredens van Howrah en Space Siren werden afgelopen zaterdag in OCCII afgewisseld met twee sets Japanse experimentele elektronische muziek.

Naoki Nomoto

Naoki Nomoto uit Tokio begon met gekraak als dat van scheurende muren tijdens een Groningse aardbeving. Zijn laptop had zo te horen het geluid van een gabberfeest opgeslokt en braakte dat in duizenden willekeurige fragmenten uit. De diepe dreun van een bassdrum botste tegen muren, vloer en plafond als een ontsnapte stuiterbal ter grootte van een sloopkogel. Ogenschijnlijk onbewogen, en voorzichtig met één hand wrijvend over de touchpad van zijn laptop, werkte de muzikant toe naar een climax waarbij de ritmes sneller ratelden dan de modernste mitrailleur.

apöpa

Het tweede Japanse elektronische spervuur kwam van apöpa, het soloproject van Arakawa Atsushi uit Koriyama City, een stad net buiten de evacuatiezone na de nucleaire ramp in Fukushima. Hij was beweeglijker dan zijn landgenoot en danste achter een tafel met een overzichtelijke set-up bestaand uit een klein toetsenbord, een sampler en handvol effectpedalen. De geluidssnippers hadden veel weg van een oplopend meningsverschil tussen een kolonie pinguïns en een modern blaasensemble dat met percussie bevochten werd.

Space Siren

Howrah en Space Siren trokken deze historische avond veel familie en bevriende muzikanten. Het dubbelconcert werd een feestelijke reünie ook al wisten we allemaal dat het Amsterdamse afscheid het einde van een tijdperk betekende. De allerlaatste kans om de twee bands in actie te zien is op 23 januari 2026 in Vera Groningen. Daarna is het echt voorgoed voorbij.

Het festival Le Guess Who? stond dit jaar eerlijk gezegd niet op mijn programma, totdat een vriend een kaartje voor de zondag had gekocht in de veronderstelling dat Unwound zou spelen. Het optreden van die band was echter al enige tijd geannuleerd. Of ik desondanks ook meeging? Er waren immers nog kaarten beschikbaar. Natuurlijk wilde ik dat, voor de gezelligheid en de mogelijkheid om nieuwe muziek te ontdekken.

We begonnen de laatste dag van Le Guess Who? 2025 ‘s middags in zaal Ronda van TivoliVredenburg waar een van de verrassingsacts van het festival gepland stond. Het optreden begon veelbelovend met een anonieme trompettist die zijn instrument elektronische bewerkte tot een ambient prelude voor een film. In plaats van de film stapten meerdere muzikanten het podium op, gevolgd door een onuitgeslapen uit zijn ogen kijkende zanger met een wilde grijzige haardos. De verrassing heette Destroyer, een band uit Canada met Dan Bejar van The New Pornographers. Bejubeld door Pitchfork, maar geen garantie voor succes, behalve als je warm wordt van Bejars kleurloze stem. Na twee nummers gladde indierock, waarbij in het tweede liedje uitgebreid uit de gereedschapskist van New Order werd geput, zochten we snel de roltrap op voor een verkenningstocht in de bovenste vertrekken van muziekwarenhuis TivoliVredenburg.

Divide and Desolve

Na een kort bezoek aan de verhalen en liedjes uit de Zuid-Afrikaanse townships van Masello Motana en The Vocal Museum bleven we wat langer hangen bij Divide and Dissolve in zaal Pandora. Voordat Takiaya Reed haar laag gestemde gitaar oppakte voor een diep dreunende instrumentale uiting van liefde en verzet, bracht ze eerst via sopraansaxofoon ijle noten voort om die via delay-effecten door de ruimte te laten zweven. Het was de stilte voor de orkaan. Vanaf de eerste aanraking van de gitaarsnaren trilden alle aanwezige vezels in Pandora mee met logge, traag aangeslagen akkoorden die werden geaccentueerd door harde klappen op drums en bekkens. Net als twee jaar geleden in OCCII bracht Reed haar zware doom en drone met een brede glimlach.

BIG|BRAVE

De slepende noise van Big|Brave was fijnzinniger dan die van Divide and Dissolve. Het publiek in Ronda hield zich doodstil toen de gitaristen hun instrumenten even op adem lieten komen en de drummer in zijn eentje heel lang kalm op bekkens tikte. Sommige maten waren zo stil dat voortijdig werd geapplaudisseerd, in de veronderstelling dat het slotakkoord al was gepasseerd. We zagen vanaf het balkon de gitarist en bassist regelmatig met het uiteinde van hun gitaren tegen de versterkers leunen om de vervormde akkoorden lang uit te laten sterven met toevoeging van lage feedbacktonen. Big|Brave is de missing link tussen slowcore en metal met de folkachtige zang van gitariste Robin Wattie als de noodroep van iemand die in het lawaai lijkt te verdrinken.

Gary Bartz and NTU Troop

Meerdere acts op deze zondag van Le Guess Who? hadden niet misstaan op North Sea Jazz. In de Grote Zaal maakten we kennis met Gary Bartz en zijn NTU Troop. Jazzveteraan Bartz is sinds de jaren zestig actief en stond naast grootheden als Art Blakey, Pharoah Sanders, McCoy Tyner en Miles Davis (hij soleert op het album Live-Evil uit 1971). Zijn spel vertoonde geen tekenen van slijtage. Volgens het festivalprogramma ging de Amerikaanse saxofonist een dwarsdoorsnede spelen uit zijn lange loopbaan. Dat verklaarde de vele kanten die de muziek opging. De set begon met een zangeres en r&b-achtig repertoire dat mij te veel afgleed richting Trijntje Oosterhuis meets Candy Dulfer. Gelukkig zat de zangeres vaker achter de band op haar beurt te wachten dan actief te zwieren achter de microfoon. Zonder haar inbreng waren de instrumentale composities avontuurlijker van aard. Hard bop en avant-garde jazz wisselden elkaar af met zowel citaten uit het Miles-songbook als een vertraagde instrumentale versie van de hit Fantasy uit 1978 van Earth, Wind and Fire. Van de slow motion soul stapte de band met gemak over naar een ritmisch en melodisch complexe melodie die moeiteloos unisono werd gespeeld door de saxofonist samen met gitarist Paul Bollenback. Pianist Barney McAll sloot zich daar bij aan. Jonge tenorsaxofonist Emilio Modeste mocht als gastmuzikant soleren en nam daar uitgebreid de tijd voor. Bartz keek toe en hoorde dat het goed was.

The Cosmic Tones Research Trio

De rusteloze jazzrock van saxofonist Tomoki Sanders (kind van Pharoah Sanders) en hun band leverde tijdens de eerste twee nummers in Pandora heel veel noten en weinig gevoel op, te weinig om lang te willen blijven luisteren. We gingen snel naar zaal Hertz om een flink stuk mee te pikken van The Cosmic Tones Research Trio uit Portland, Oregon. Het trio was net bezig met de gedeeltelijk vocale compositie Ba Hi Yah. De muzikanten zijn geïnspireerd door onder meer Sun Ra, Alice Coltrane en Pharoah Sanders en spelen spiritual jazz als kamermuziek, in een drumvrije bezetting met Roman Norfleet op saxofoon, fluit en percussie, Harlan Silverman op cello en Kennedy Verrett achter de vleugel. Het verlangen naar vrede, eeuwigdurende liefde en een harmonieus bestaan leverde als vanzelfsprekend harmonieuze muziek op. Slechts een enkele keer ontsnapten dissonante uithalen uit de saxofoon van Norfleet.

Tijdens een gastbijdrage van een zangeres uit de school van Alice Coltrane (wier naam ik helaas niet heb kunnen onthouden) danste en kroop de saxofonist met percussie in zijn handen als een sjamaan over het podium. Iemand in mijn tijdlijn op Bluesky noemde het duivelsuitdrijving, maar ik zag zijn performance meer als het oproepen van beschermende geesten. Aan het slot van het optreden gaf het publiek massaal gehoor aan de uitnodiging om stoom af te blazen in een lawaaifinale, een catharsis waar we wel even aan toe waren in onzekere tijden.

De afgelopen weken waren in diverse uithoeken van Amsterdam optredens te beleven in uiteenlopende genres, uitgevoerd door zowel veteranen als jong aanstormend talent. Scram C Baby was de grote trekpleister tijdens een verjaardagsfeestje in De Nieuwe Anita, Tom America presenteerde een nieuwe cd in Arti et Amicitiae en het reizende festival Vikendica vond een schuilplaats in de Willem de Zwijgerkerk. Hieronder vind je een beknopt verslag in de vorm van kiekjes en video’s.

Festival Alles Valt in De Nieuwe Anita (27 september) Targus Aims

Targus Aims opende de avond in De Nieuwe Anita met Verjaardagsmuziek Variaties, een selectie lo-fi verjaardagsliedjes in mineur, deels gespeeld met zijn handen in de zakken (van Croky chips). En dat allemaal ter ere van de jarige festivalcurator Alle Valt.

Lokale Ervaring

Olijke tweeling Lokale Ervaring kwam net als Sleaford Mods in beweging na een druk op de knop van de laptop. Hun optreden rook naar tienergeest.

Scram C Baby Scram C Baby (John Cees & Mark)

Scram C Baby is volgens de website van De Nieuwe Anita de beste band van Nederland, dus wie ben ik om dat tegen te spreken. De Amsterdamse band is altijd goed, zelfs wanneer een van de versterkers het begeeft.

De Kraters

One-man-synthband De Kraters kreeg de jeugd aan het dansen met covers van muziek uit de jaren tachtig, van DAF (Kebab-Träume), Fad Gadget (Coitus Interruptus), Grauzone (Eisbär) en obscure Duitse cyberpunkers.

Tom America en Paul Bogaers in Arti et Amicitiae (9 oktober) Tom America, Hans Aarsman en Paul Bogaers

Toen de Tilburgse muzikant Tom America het vastgelopen kunstenaarschap Paul Bogaers ter ore kwam, was een nieuw project geboren. Op het minialbum Ja Ik Ben Vastgelopen verwerkt hij samples uit interviews met Bogaers, aangevuld met stemmen van kunstenaars Joost Conijn en Jos Houweling. De composities worden voor een groot deel bepaald door het ritme en de melodieën van de stemmen, een methode die Steve Reich al toepaste in Different Trains (1988). Tom America laat in tegenstelling tot Reich veel humor toe. Er werd dan ook regelmatig gelachen in kunstenaarssociëteit Arti et Amicitiae waar de cd werd gepresenteerd aan de hand van bijbehorende filmpjes en een gemoedelijk gesprek onder leiding van Hans Aarsman.

Tom America

Een van de vertoonde filmpjes van Tom America staat ook op YouTube:

Festival Vikendica in Willem de Zwijgerkerk (12 oktober) Atol Atol Atol

Het reizende weekendfestival Vikendica van Yugofuturism werd zondag 12 oktober om veiligheidsredenen van OCCII verplaatst naar de nabijgelegen Willem de Zwijgerkerk. De kerkakoestiek was perfect voor de gitaarexperimenten, fluisterzang en soundscapes van alienbaby collective, het solo-project van gitarist Liú Mottes. Op de setlist stond een greep uit nummers van het recentelijk verschenen album Breakage.

alienbaby collective

Het jonge kwartet Avemaria uit Estland hield het punk-elan levend met vlotte liedjes waarin plaats was voor reggae, hoempa en volksmuziek. Zangeres Riste Sofie Käär hield de gitaarakkoorden zo eenvoudig mogelijk, daarmee ruimte openlatend voor de snelle virtuoze noten en drumroffels van de overige bandleden.

Avemaria

De Poolse postpunkband Atol Atol Atol zorgde mei 2023 in OCCII voor een hoogtepunt in het muziekjaar en bleek twee jaar later alleen maar beter, strakker en feller geworden. Hoe dat ongeveer klonk hoor je in deze video:

Muziekjournalist Peter Bruyn was er ook bij en beschreef zijn bevindingen in een recensie voor Gonzo Circus.